วิธีการบริหารยาทางสายให้อาหารสายยาง

[siritidaphon]

วิธีการบริหารยาทางสายให้อาหารสายยาง

การบริหารยาทางสายให้อาหาร (Medication Administration via Feeding Tube) เป็นขั้นตอนที่ต้องใช้ความระมัดระวังสูงครับ เพราะหากทำผิดวิธี นอกจากสายจะอุดตันแล้ว ผู้ป่วยอาจได้รับยาไม่ครบหรือเกิดปฏิกิริยาที่ไม่พึงประสงค์ได้

"ขั้นตอนการบริหารยาที่ถูกต้องและปลอดภัยที่สุด"

1. การเตรียมยา (หัวใจสำคัญ)

ตรวจสอบชนิดยา: ไม่ใช่ยาทุกชนิดจะบดได้

ห้ามบด: ยาเม็ดชนิดออกฤทธิ์นาน (SR, XR, CR), ยาที่เคลือบฟิล์มป้องกันกรด (Enteric Coated) เพราะจะทำให้ยาเสียประสิทธิภาพหรือระคายเคืองกระเพาะอย่างรุนแรง

บดได้: ยาเม็ดทั่วไป หรือยาแคปซูลบางชนิดที่แกะผงข้างในออกมาได้ (ควรปรึกษาเภสัชกรก่อนเสมอ)

บดให้ละเอียดที่สุด: ยาที่บดไม่ละเอียดคือสาเหตุอันดับ 1 ที่ทำให้สายตัน ควรบดจนเป็นผงแป้งละเอียด

ละลายน้ำ: ผสมผงยากับน้ำต้มสุกสะอาดประมาณ 10–15 มล. คนให้ละลายจนไม่เห็นก้อน


2. ขั้นตอนการบริหารยา (สูตรลัด: ล้าง-ยา-ล้าง)

จัดท่าผู้ป่วย: หนุนศีรษะสูง 30-45 องศา (เหมือนตอนให้อาหาร)

ตรวจสอบสาย: ดูดเช็กว่าปลายสายยังอยู่ในกระเพาะอาหาร

ล้างสายก่อนให้ (Flush): ฉีดน้ำต้มสุกสะอาด 15–30 มล. เพื่อล้างคราบอาหารเก่าและทดสอบว่าสายไม่ตัน

ให้ยา:

ฉีดสารละลายยาช้าๆ

หากมีหลายตัว: แนะนำให้ แยกให้ทีละตัว และล้างน้ำ 5 มล. ระหว่างยาแต่ละชนิด เพื่อป้องกันยาทำปฏิกิริยากันเองจนตกตะกอน

ล้างสายหลังให้ (Flush): ปิดท้ายด้วยน้ำสะอาด 30 มล. เพื่อมั่นใจว่ายาไหลลงกระเพาะหมดและไม่มีเศษยาค้างในสาย


3. ข้อควรระวังพิเศษ

ห้ามผสมยากับอาหาร: ห้ามเทยาลงไปปั่นรวมกับอาหาร หรือเทใส่ถุงให้อาหาร เพราะยาอาจทำปฏิกิริยากับสารอาหารจนการดูดซึมผิดเพี้ยนไป

จังหวะการให้ยา:

ยารับประทานก่อนอาหาร: ควรให้ก่อนให้อาหารอย่างน้อย 30–60 นาที

ยารับประทานหลังอาหาร: ให้ทันทีหลังจากล้างสายมื้ออาหารเสร็จ

น้ำอุ่นช่วยได้: หากยาละลายยาก การใช้น้ำอุ่นเล็กน้อย (ไม่ใช่ร้อน) จะช่วยให้ยาละลายได้ดีขึ้นและลดการอุดตัน

💡 เคล็ดลับ

หากมียาตัวไหนที่ต้องบริหารบ่อยๆ และบดลำบาก คุณสามารถปรึกษาคุณหมอหรือเภสัชกรเพื่อ "เปลี่ยนเป็นยาน้ำ" (Syrup) แทนได้ครับ จะช่วยลดความยุ่งยากและลดโอกาสสายตันได้มหาศาลเลยทีเดียว